Emekli Şahıs Şirketi Kurarsa Ne Olur? Emekli Aylığı, Bağ-Kur, Destek Primi ve Vergi

Emekli olduktan sonra kendi işini açmak isteyenlerin aklındaki sorular genellikle aynıdır: Emekli aylığı kesilir mi? Bağ-Kur primi ya da sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödenir mi? Vergi dairesi açısından ne değişir?

Bu soruların cevabı, hangi aylığı aldığınıza ve nasıl çalışacağınıza göre değişir. Bu rehber, yaşlılık (emeklilik) aylığı alan birinin kendi adına ve hesabına, yani 4/b (Bağ-Kur) kapsamında şahıs işletmesi açtığı durumu anlatır. Malullük ve ölüm aylığı alanlar için kurallar farklıdır; onları ayrı bir bölümde ele alıyoruz.

Kısaca

Şahıs işletmesi açanlar kural olarak 4/b (Bağ-Kur) sigortalısıdır. Gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ile gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar bu kapsamdadır (5510 m.4/1-b). Ancak yaşlılık aylığı alan biri, aylığı kesilmeden 4/b kapsamında çalışırsa sigortalı sayılmaz (5510 m.6/1-n).
Yaşlılık aylığı: 4/b kapsamındaki çalışma aylığın kesilmesini gerektirmez. Aylık yalnızca yazılı istek üzerine kesilir. Bu kural 2008 öncesinde sigortalı olanlar için de geçerlidir (5510 m.30/3, geçici m.14).
Bağ-Kur primi ve SGDP: Aylığın kesilmesi istenmezse ne Bağ-Kur primi ne de SGDP ödenir (5510 m.6/1-n, m.30/3, geçici m.14).
Malullük aylığı alanlar: 5510 sayılı Kanuna göre çalışmaya başlarlarsa malullük aylığı kesilir; m.27'de 4/b için ayrı bir istisna yoktur (5510 m.27). 2008 öncesi sigortalılar için geçiş hükmü saklıdır; durumunuzu SGK'dan teyit edin.
Vergi: Emeklilik bir vergi muafiyeti sebebi değildir. İşletmenin kazancı, diğer mükelleflerde olduğu gibi gerçek veya basit usulde vergilendirilir. Emekli aylığının kendisi ise gelir vergisinden istisnadır (GVK m.23/11).

Önce hangi aylığı aldığınızı netleştirin

SGK'dan alınan aylıkların her biri için çalışmaya başlamanın sonucu farklıdır:

Aylık türü	4/b kapsamında işletme açınca	Dayanak
Yaşlılık (emeklilik) aylığı, 5510'a göre ilk defa sigortalı olanlar	Aylık kesilmez; yazılı istek hâlinde kesilir	5510 m.30
Yaşlılık/emekli aylığı, 5510 öncesinde sigortalı olanlar	Aylık kesilmez, SGDP alınmaz; yazılı istek hâlinde aylık kesilir	5510 geçici m.14 (son fıkra), m.6/1-n, m.30/3
Malullük aylığı	5510'a göre aylık kesilir, prim alınır (2008 öncesi sigortalılar için geçiş hükmü saklıdır)	5510 m.27, geçici m.14
Ölüm aylığı (dul/yetim)	Hak sahibinin durumuna göre değişir	5510 m.34, m.35

Hangi gruba girdiğinizi, özellikle ilk sigortalılık tarihinizi, e-Devlet'teki SGK hizmet dökümünüzden ve aylık bilgilerinizden görebilirsiniz.

Emekli aylığı kesilir mi?

5510 sayılı Kanuna göre ilk defa sigortalı olanlar

5510 sayılı Kanunun 30. maddesine göre, bu Kanunun yürürlüğünden sonra ilk defa sigortalı olup yaşlılık aylığı bağlananlardan 4/b hariç olmak üzere çalışmaya başlayanların aylıkları kesilir. Yani bir işverene bağlı (4/a) çalışmaya başlamak aylığın kesilmesine yol açar; kendi adına ve hesabına (4/b) çalışmak ise açmaz (5510 m.30/3-a).

4/b kapsamında çalışmaya başlayanlardan aylıklarının kesilmesi için yazılı istekte bulunanların aylığı, talep tarihini izleyen ay başından itibaren kesilir (5510 m.30/3-b). Yazılı istek yoksa, aylığı kesilmeden 4/b kapsamında çalışan yaşlılık aylığı sahibi sigortalı sayılmaz (5510 m.6/1-n). Aylığını kestiren kişiden ise çalışılan süre boyunca prim alınır. İşten ayrılıp yeniden aylık bağlanması istendiğinde aylık, emeklilik sonrası çalışma da dikkate alınarak yeniden hesaplanır (5510 m.30/3-a).

5510 öncesinde sigortalı olanlar

5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce sigortalı olanlar ve aylık bağlananlar için SGDP'ye tabi olma bakımından kural olarak yürürlükten kaldırılmış eski kanun hükümleri uygulanmaya devam eder. Ancak geçiş hükmü, 4/b kapsamında çalışanları açıkça bunun dışında tutar (5510 geçici m.14).

6663 sayılı Kanunla geçici m.14'e eklenen son fıkraya göre, 5510 öncesinde sigortalı olup malullük, yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlardan 4/b kapsamında çalışanlar hakkında eski kanunların SGDP hükümleri uygulanmaz; bunlar hakkında m.6/1-(n) veya m.30/3 uygulanır (5510 geçici m.14 son fıkra; 6663 s. Kanun m.31). Yani yaşlılık veya emekli aylığı alanlar için bu grupta da aynı kural geçerlidir: Aylığın kesilmesi yazılı olarak istenmedikçe aylık kesilmez ve sigortalılık oluşmaz. Aylık kaydınızın doğru işlendiğini e-Devlet'ten kontrol etmeniz yine de faydalıdır.

Bağ-Kur primi veya SGDP ödenir mi?

SGDP

Sosyal güvenlik destek primi, aylığı kesilmeden çalışan emeklilerden alınan bir primdir. 6663 sayılı Kanunla 2016'da 5510 sayılı Kanunun 30. maddesindeki ilgili fıkra yürürlükten kaldırılmış ve madde başlığındaki "sosyal güvenlik destek primi ödenmesi" ibaresi çıkarılmıştır (5510 m.30, dipnot 50 ve maddenin mülga beşinci fıkrası; 6663 s. Kanun m.24 ve m.35/c). Bu değişiklikler, Kanunun yayımı olan 10.02.2016'yı takip eden ödeme dönemi başında yürürlüğe girmiştir.

Sonuç olarak maddenin güncel metninde, 4/b kapsamında çalışan yaşlılık aylığı alanlardan SGDP alınmasını öngören bir hüküm bulunmaz. 5510 öncesi sigortalılar için de geçiş hükmü 4/b'de çalışanları SGDP kapsamı dışında bırakır (5510 geçici m.14; 6663 s. Kanun m.31).

6663 sayılı Kanundan önce, aylığın kesilmemesine ilişkin istisna 4/b içinde yalnızca tarımsal faaliyette bulunanlara (4/1-b'nin 4 numaralı alt bendi) tanınıyordu. 6663 sayılı Kanun bu sınırlamayı kaldırarak istisnayı 4/b'nin tamamına genişletti (5510 m.30, dipnot 51). 2016 öncesindeki düzenlemeye dayanan kaynaklarda, SGK'nın internet sayfasındaki bazı açıklamalar dahil, bu nedenle farklı bilgiler görülebilir. 4/b için güncel kural 5510 m.30/3 ve m.6/1-(n)'dedir.

Bir işverene bağlı çalışırsanız durum farklıdır

SGDP, bugün esas olarak emeklinin hizmet akdiyle (4/a) çalışması hâlinde gündeme gelir. 5510 öncesi sigortalı olup 4/a kapsamında çalışan emeklilerde SGDP'yi Kuruma ödemekle yükümlü olan işverendir. Primin dörtte biri sigortalı, dörtte üçü işveren hissesidir; sigortalı hissesi ücretten karşılanır, emekli aylığından kesinti yapılmaz (5510 geçici m.14/a, m.88/1; SGK, SGDP). Bu yazı yalnızca kendi işini açma durumunu anlatır.

Bağ-Kur primi

Aylığınızın kesilmesini yazılı olarak istemezseniz 4/b kapsamında sigortalı sayılmazsınız; bu nedenle Bağ-Kur primi ve SGDP ödemezsiniz (5510 m.6/1-n). Aylığınızı kestirmeyi seçerseniz, çalıştığınız süre boyunca kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primi alınır (5510 m.30/3). Bu tercih, ileride yeniden hesaplanacak aylığı etkiler. Bu nedenle hesap yapılmadan karar verilmemelidir.

Malullük ve ölüm aylığı alanlar için farklı kurallar

Malullük aylığı

Malullük aylığı almakta iken 5510 sayılı Kanuna göre çalışmaya başlayanların aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi izleyen ödeme dönemi başında kesilir. Çalışılan süre için prim alınır (5510 m.27). Yaşlılık aylığındaki 4/b istisnası malullük aylığı için maddede yer almaz. İşten ayrılıp yeniden aylık istenmesi hâlinde kontrol muayenesi yapılır.

2008'den önce sigortalı olup malullük aylığı alanlar için kanunda ayrıca geçiş hükümleri vardır. Aylığınız 5510 sayılı Kanundan önce bağlandıysa, aylığın kesilmesinde eski kanun hükümleri uygulanır (5510 geçici m.1); kendi adına çalışma için ayrıca geçici m.14'ün son fıkrası bulunur (5510 geçici m.14). Bu gruptaysanız işyeri açmadan önce durumunuzu SGK'ya sorarak netleştirin.

Ölüm aylığı (dul ve yetim aylığı)

Çocuklar: Ölüm aylığı, kanunda sayılan istisnalar dışında 5510 kapsamında çalışmayan çocuklara bağlanır. Aylık bağlanma şartları ortadan kalkarsa aylık kesilir (5510 m.34/b, m.35). Bu nedenle kendi adına işletme açmak, yetim aylığının kesilmesine yol açabilir.
Dul eş: Kural olarak aylığın %50'si bağlanır. Aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşe ise, kanunda sayılan istisnalar dışında 5510 kapsamında çalışmaması veya kendi sigortalılığından aylık almaması şartıyla %75 oranında aylık bağlanır (5510 m.34/a). Bu durumdaki dul eşin işletme açması aylık oranını etkileyebilir.

Ölüm aylığınız 5510 sayılı Kanundan önce eski kanunlara göre bağlandıysa, aylığın kesilmesinde o eski kanun hükümleri uygulanır (5510 geçici m.1). Yukarıdaki kurallar 5510 sayılı Kanuna göre bağlanan aylıklar içindir. Ölüm aylığı kuralları kişinin durumuna göre çok değişir; işletme açmadan önce SGK'dan kişisel durumunuz için bilgi alın.

Vergi tarafı: Emekli olmak neyi değiştirir?

Emeklilik, vergi muafiyeti sebebi değildir

Gelir Vergisi Kanununda emekliler için ayrı bir ticari kazanç muafiyeti yoktur. Ticari faaliyete başlayan emekli, diğer mükelleflerle aynı kurallara tabidir: İşe başlama bildirimi yapılır, kazanç gerçek usulde veya şartları varsa basit usulde tespit edilir. Kuruluş adımlarını Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur? yazımızda anlattık.

Emekli aylığı ise vergiye eklenmez. Kanunla kurulan emekli sandıkları ve kanunda sayılan diğer sandıklar tarafından ödenen emekli, malullük, dul ve yetim aylıkları gelir vergisinden istisnadır (GVK m.23/11).

Basit usul

Basit usulün genel şartlarından biri, kendi işinde bilfiil çalışmaktır. Kanun, ihtiyarlık gibi zaruri ayrılmalar nedeniyle geçici olarak işin başında bulunmamanın bu şartı bozmadığını belirtir (GVK m.47). Kanunda kira bedeli sınırı ve gerçek usulde vergilendirilmeme gibi başka genel şartlar ile özel şartlar da vardır.

Kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerin bu kazançları gelir vergisinden istisnadır (GVK mük. m.20/A). GİB'e göre bu mükellefler geçici vergi beyannamesi vermez (GİB, Şubat 2025). Basit usul kazanç istisnası, 4/b kapsamını tek başına ortadan kaldırmaz (5510 m.4/1-b). Yaşlılık aylığı alanlar ise aylıklarının kesilmesini istemedikçe sigortalı sayılmaz (5510 m.6/1-n).

Gerçek usul

Gerçek usulde vergilendirilen işletmeler yıl içinde üçer aylık dönemler hâlinde geçici vergi öder (GVK mük. m.120). Ayrıntılar için Geçici Vergi Rehberi yazımıza bakabilirsiniz.

Esnaf muaflığı

Esnaf muaflığı, yapılan işin niteliğine bağlıdır; kişinin emekli olup olmamasına bağlı değildir. GVK m.9, muaflıktan yararlanabilecek işleri tek tek sayar. Örnekler:

Motorlu nakil vasıtası kullanmadan, gezici olarak veya bir işyeri açmadan perakende ticaret yapanlar (kanunda sayılan mallar hariç),
Bir işyeri açmadan gezici olarak, doğrudan tüketiciye iş yapan küçük sanat erbabı,
Muharrik kuvvet kullanmadan ve dışarıdan işçi almadan, evinde ürettiği, kanunda sayılan el emeği ürünlerini işyeri açmadan veya yıllık satış tutarı o yıl için geçerli asgari ücretin yıllık brüt tutarını geçmemek üzere internet üzerinden satanlar,
Ayrı bir işyeri açmadan ve sanayi tipi makine kullanmadan evde ürettiği malları internet üzerinden satanlar. Bu bentte Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi alınması, ticari banka hesabı açılması ve hasılatın bu hesaptan tahsili şarttır (GVK m.9).

Ticari, zirai veya mesleki kazancı nedeniyle gerçek usulde vergilendirilenler ve sayılan işleri gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerine bağlı olarak yapanlar esnaf muaflığından yararlanamaz. Şartları taşıyanların muaflıktan yararlanmak için esnaf odasına kayıt olup belediyeden "Esnaf Muaflığı Belgesi" almaları gerekir. Ayrıca esnaf muaflığı şartlarını taşıyan herkese, talep etmesi hâlinde vergi dairesince Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi verilir; bu belge özellikle evden internet satışı yapanlar için kullanılır (GVK m.9, 6322 s. Kanunla eklenen fıkra). Dükkân açarak faaliyet gösteren bir emekli, çoğu durumda bu kapsamın dışında kalır.

Gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar da kural olarak 4/b kapsamındadır (5510 m.4/1-b). Yaşlılık aylığı alanlar için yukarıdaki kural bu durumda da geçerlidir: Aylığın kesilmesi istenmedikçe sigortalılık oluşmaz ve prim alınmaz (5510 m.6/1-n, m.30/3).

Genç girişimci istisnası

Bu istisna, mükellefiyet başlangıcında 29 yaşını doldurmamış olmayı şart koşar (GVK mük. m.20). Emekliler çoğunlukla bu şartı taşımaz. Ayrıntılar: Genç Girişimci İstisnası 2026.

Adım adım: İşletme açmadan önce

Aylık türünüzü belirleyin. Yaşlılık, malullük veya ölüm aylığı? 5510 öncesi mi, sonrası mı sigortalı oldunuz?
Çalışma biçimini netleştirin. Kendi adınıza mı (4/b), bir işverene bağlı mı (4/a) çalışacaksınız?
Aylığın kesilmesini isteyip istemediğinize karar verin. Bu tercih ileride bağlanacak aylığı etkiler.
Vergi usulünü belirleyin. Esnaf muaflığı, basit usul veya gerçek usul şartlarını kontrol edin.
İşe başlamayı süresinde bildirin. Vergi mükellefiyeti bu bildirime göre başlar. Aylığınızın kesilmesini isterseniz 4/b sigortalılığınız da buna göre başlar.
e-Devlet'ten SGK kayıtlarınızı kontrol edin. Aylığınızın ve sigortalılık kaydınızın beklediğiniz gibi işlendiğini izleyin.

Sık yapılan hatalar

"Emekli işyeri açarsa maaşı kesilir" diye düşünüp işi kayıt dışı yapmak. Yaşlılık aylığı alanlarda kanun, 4/b çalışmasını aylık kesilmesi sebebi saymaz. Kayıt dışı çalışma ise ayrı yaptırımlar doğurur.
SGDP'nin hâlâ alındığını sanmak. 4/b'deki emekliler için SGDP hükmü, 10.02.2016'yı izleyen ödeme döneminden itibaren kaldırıldı (6663 s. Kanun m.24, m.31, m.35/c).
Malullük aylığında da aynı kuralın geçerli olduğunu düşünmek. Malullük aylığı, 5510'a göre çalışmaya başlanınca kesilir.
Emekli olduğu için vergiden muaf olduğunu sanmak. Emeklilik vergi muafiyeti sebebi değildir. Esnaf muaflığı yapılan işe bağlıdır.
Yetim aylığı alırken işletme açmanın sonucunu kontrol etmemek. Çocuklara bağlanan ölüm aylığı, çalışma hâlinde kesilebilir.
Aylığı kestirmeyi hesap yapmadan seçmek. Bu tercihin ileride bağlanacak aylığa etkisi kişiden kişiye değişir.

Sigortalılık başlangıç tarihi, aylık türü ve vergi usulü birbirini etkilediğinden, işletme açılmadan önce bu üç konunun bir meslek mensubuyla birlikte değerlendirilmesi, sürecin eksiksiz yürütülmesine ve sonradan ortaya çıkabilecek prim veya vergi yaptırımı riskinin azalmasına yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

Emekli şahıs şirketi kurarsa emekli maaşı kesilir mi?

Yaşlılık aylığı alanlarda 4/b kapsamında çalışma aylığın kesilmesi sebebi değildir. Aylık yalnızca yazılı istek hâlinde kesilir (5510 m.30/3). 5510 öncesinde sigortalı olanlar için de aynı kural geçerlidir: Yazılı istek yoksa aylık kesilmez ve SGDP alınmaz (5510 geçici m.14 son fıkra, m.6/1-n).

Emekli esnaf Bağ-Kur primi öder mi?

Hayır. Aylığının kesilmesini yazılı olarak istemeyen yaşlılık aylığı sahibi 4/b kapsamında sigortalı sayılmaz ve Bağ-Kur primi ödemez; SGDP de alınmaz (5510 m.6/1-n, m.30/3). Aylığını kestiren kişiden ise çalıştığı süre boyunca prim alınır ve işi bıraktıktan sonra aylığı yeniden hesaplanır (5510 m.30/3).

Emekli esnaftan sosyal güvenlik destek primi kesilir mi?

Kanunun güncel metninde 4/b kapsamında çalışan yaşlılık aylığı alanlardan SGDP alınmasını öngören bir hüküm yoktur. İlgili fıkra 6663 sayılı Kanunla 2016'da yürürlükten kaldırılmıştır. 2008 öncesi sigortalılar için de geçiş hükmü aynı sonucu doğurur (5510 m.30, geçici m.14; 6663 s. Kanun m.24, m.31).

Emekli esnaf muafiyet belgesi alabilir mi?

Emeklilik tek başına bir muafiyet sebebi değildir. Yapılan iş GVK m.9'da sayılan işlerden biriyse ve şartlar sağlanıyorsa emekli de esnaf muaflığından yararlanabilir. Gerçek usulde vergilendirilenler muaflıktan yararlanamaz (GVK m.9).

Emekli şahıs şirketi açarsa vergi öder mi?

Emeklilik vergi mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşletmenin kazancı, diğer mükelleflerde olduğu gibi gerçek veya basit usulde vergilendirilir. Basit usulde tespit edilen kazanç gelir vergisinden istisnadır (GVK mük. m.20/A; GİB, Şubat 2025). Emekli aylığı ise gelir vergisinden istisnadır ve beyana eklenmez (GVK m.23/11).

Malulen emekliyim. İşyeri açarsam aylığım kesilir mi?

5510 sayılı Kanuna göre malullük aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi izleyen ödeme dönemi başında kesilir (5510 m.27). 2008'den önce sigortalı olup malullük aylığı alanlar için kanunda ayrıca bir geçiş hükmü bulunduğundan (5510 geçici m.1, geçici m.14), işyeri açmadan önce durumunuzu SGK'ya sorarak netleştirmeniz önemlidir.

Yetim veya dul aylığı alıyorum. İşletme açarsam ne olur?

Çocuklara bağlanan ölüm aylığı, 5510 kapsamında çalışmama şartına bağlıdır; bu şart ortadan kalkarsa aylık kesilir. Dul eşte ise aylık oranı etkilenebilir (5510 m.34, m.35). Kişisel durumun SGK'dan teyit edilmesi önerilir.

Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Kaynaklar

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m.4/1-b, m.6/1-n, m.27, m.30 (dipnot 50 ve 51 dahil), m.34, m.35, m.88/1, geçici m.1, geçici m.14 (son fıkra dahil)
6663 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 10.02.2016, Sayı 29620), m.23, m.24, m.31, m.35
SGK, Emeklilikten Sonra Tekrar Çalışma (SGDP)
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, m.9, mük. m.20, mük. m.20/A, m.23/11, m.47, mük. m.120
GİB, Kazançları Basit Usulde Tespit Edilen Mükelleflerde Gelir Vergisi İstisnası (Şubat 2025, Yayın No: 546)