Geçici Vergi Rehberi: Kimler Öder, Nasıl Hesaplanır, 4. Dönem Neden Yeniden Var?

Gelir veya kurumlar vergisi yılda bir kez, yıllık beyannameyle hesaplanır. Ancak işletme ve serbest meslek kazancı elde edenler bu verginin bir kısmını yıl içinde, üçer aylık dönemler hâlinde peşin öder. Bu ön ödemeye geçici vergi denir. Yıl sonunda ödenen geçici vergiler, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden düşülür (GVK mük. m.120).

2025'ten itibaren önemli bir değişiklik var: 4. dönem (Ekim–Aralık) geçici vergi yeniden uygulanıyor. İnternette hâlâ "4. dönem kaldırıldı" diyen eski içerikler bulunduğu için bu konuyu ayrıca açıklıyoruz.

---

Kısaca

• Kim öder? Ticari kazanç sahipleri, serbest meslek erbabı ve kurumlar vergisi mükellefleri (GVK mük. m.120; KVK m.32/2). Kazancı basit usulde tespit edilenler geçici vergi beyannamesi vermez (GİB).
• Kaç dönem? Yılda dört dönem: Ocak–Mart, Nisan–Haziran, Temmuz–Eylül, Ekim–Aralık. 4. dönem, 1.1.2025'ten başlayan dönemler için yeniden geldi (7566 s. Kanun m.2, m.38/a).
• Oran: Gelir vergisi mükelleflerinde tarifenin ilk dilim oranı olan %15; kurumlarda cari dönemin kurumlar vergisi oranı (genel oran %25) (GVK m.103; KVK m.32).
• Son gün: Dönemi izleyen ikinci ayın 17'si. 2026/III. dönem (Temmuz–Eylül) için beyan ve ödemenin son günü 17 Kasım 2026, Salı (GİB 2026 Vergi Takvimi).
• Hesaplama: Kazanç yılbaşından itibaren birikimli hesaplanır; önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergi düşülür (217 Seri No'lu GVGT).
• Geç ödenirse: Ödenmeyen tutara gecikme zammı işler; incelemede %10'u aşan eksik beyan çıkarsa ikmalen veya re'sen tarhiyat yapılır.

Güncel tarihler için ödeme takvimimize de bakabilirsiniz.

---

Geçici vergi nedir?

Geçici vergi, cari yılın gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere yıl içinde ödenen bir vergidir. Kanun bunu, ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümler uyarınca üçer aylık dönem kazançları üzerinden hesaplanan bir ödeme olarak düzenler (GVK mük. m.120).

Yani geçici vergi ayrı ve ek bir vergi değildir. Yıl sonunda ödenecek verginin bir kısmının önceden alınmasıdır. Yıllık beyannamede çıkan vergiden düşülür; fazla ödenen kısım, şartları varsa başka vergi borçlarına mahsup edilir veya iade edilir.

---

Kimler geçici vergi öder?

Ödeyenler

• Ticari kazanç sahipleri (gerçek usulde vergilendirilen şahıs işletmeleri).
• Serbest meslek erbabı.
• Kurumlar vergisi mükellefleri (sermaye şirketleri, kooperatifler vb.). Dar mükellef kurumlarda yalnızca ticari ve zirai kazançlarla sınırlıdır (KVK m.32/2).

Ödemeyenler ve matraha girmeyen kazançlar

• Basit usul mükellefleri: GİB'in rehberine göre kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler geçici vergi beyannamesi vermez (GİB, Şubat 2025). 217 Seri No'lu Tebliğ de geçici vergi mükelleflerini "basit usulde vergilendirilenler hariç" diye tanımlar (217 Seri No'lu GVGT, b.2).
• Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri (GVK m.42) kazançları ile noterlik kazançları geçici vergi matrahına dahil edilmez (GVK mük. m.120).
• Adi ortaklık, kollektif şirket ve adi komandit şirket, ortaklık olarak geçici vergi mükellefi değildir. Adi ortaklık ve kollektif şirketlerde ortakların, adi komandit şirketlerde ise komandite ortakların şirketten aldıkları kazanç payı, kendi ticari kazançları sayıldığından geçici vergiye tabidir (217 Seri No'lu GVGT, b.3).
• Kanun maddesi yalnızca ticari ve serbest meslek kazancını saydığı için, zirai kazanç, ücret, kira veya menkul sermaye iradı gibi diğer gelir unsurları geçici verginin konusuna girmez (GVK mük. m.120; 217 Seri No'lu GVGT, b.6).

Şahıs işletmesi açarken basit usul ile defter tutma arasındaki farkı Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur? yazımızda anlattık.

---

Dönemler ve son günler

Takvim yılını hesap dönemi olarak kullanan mükellefler için dönemler şöyledir. Kanuna göre geçici vergi, üç aylık dönemi izleyen ikinci ayın 14'ü akşamına kadar beyan edilir ve 17'si akşamına kadar ödenir (GVK mük. m.120). GİB, beyanname verme ve ödeme sürelerinin son gününü kanuni süreden itibaren bir ayı geçmemek üzere yeniden belirlemeye yetkilidir (VUK mük. m.28). GİB'in vergi takviminde ise beyan ve ödemenin son günü aynı gün, ayın 17'si olarak gösterilir (GİB 2026 Vergi Takvimi).

IV. dönem için yazılan tarih, kanundaki ödeme süresinden (dönemi izleyen ikinci ayın 17'si) hesaplanmıştır. 17 Şubat 2027 Çarşamba gününe denk geldiği için tatil kayması yoktur (GVK mük. m.120; VUK m.18). Kanunda beyanın son günü ayın 14'üdür; beyanın da 17'sine konması GİB vergi takviminin uygulamasıdır. GİB'in 2027 vergi takvimi yayımlandığında tarih ayrıca kontrol edilmelidir.

I. dönemin son günü 2026'da 18 Mayıs'tır. 17 Mayıs 2026 Pazar gününe denk geldiği için süre, tatili izleyen ilk iş gününe uzamıştır (VUK m.18; GİB 2026 Vergi Takvimi). Aynı takvimde 2025 yılının IV. dönemine (Ekim–Kasım–Aralık) ait geçici vergi için son gün 17 Şubat 2026 olarak yer almıştır.

Özel hesap dönemi olan mükelleflerde dönemler kendi hesap dönemlerinin üçer aylık kısımlarıdır. İşe yeni başlayanlar, faaliyete başladıkları tarihten itibaren üçer aylık kazançları üzerinden geçici vergi ödemeye başlar (217 Seri No'lu GVGT, b.14 ve b.53).

---

4. dönem neden yeniden var?

7338 sayılı Kanunla 2021'de yapılan değişiklikten sonra kanun metni, geçici vergiyi hesap döneminin "ilk dokuz ayı için belirlenen" üçer aylık dönemlerle sınırlıyordu. Bu nedenle bir süre yalnızca üç dönem için geçici vergi beyannamesi verildi.

19 Aralık 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan 7566 sayılı Kanunun 2. maddesi, bu ibareyi GVK mükerrer 120. maddeden çıkardı (GVK mük. m.120, dipnot 144). Aynı Kanunun 38/a maddesine göre bu değişiklik, 1.1.2025'ten itibaren başlayan vergilendirme dönemlerinin gelir ve kazançlarına ilişkin verilecek beyannamelere uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (7566 s. Kanun m.2, m.38/a).

Kurumlar vergisi tarafında ayrıca bir değişiklik gerekmedi. KVK m.32/2, geçici verginin "Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre" ödeneceğini söyler (KVK m.32/2). Dolayısıyla 4. dönem kurumlar vergisi mükellefleri için de geçerlidir. GİB'in 2026 vergi takvimi de 17 Şubat 2026'da 2025/IV. dönem gelir ve kurum geçici vergisinin beyan ve ödemesini gösterir (GİB 2026 Vergi Takvimi).

Gelir İdaresi de 587 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde, 7566 sayılı Kanunun 2. maddesiyle yapılan değişiklik uyarınca gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince 2025 yılının dördüncü geçici vergilendirme dönemi için geçici vergi beyannamesi verilmesi gerektiğini belirtmiştir (587 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği, m.1/3).

Sonuç: 2026 hesap dönemi için de dört geçici vergi dönemi vardır. Ekim–Aralık 2026 dönemi için de geçici vergi beyannamesi verilecektir.

---

Geçici vergi nasıl hesaplanır?

Matrah: Yılbaşından itibaren birikimli kazanç

Geçici vergi matrahı, yıllık kazancı belirleyen kurallarla hesaplanır. VUK'un değerleme hükümleri ile GVK'daki indirim ve istisnalar dikkate alınır. Dönem sonundaki mal mevcudu, istenirse fiilî sayım yerine kayıtlar üzerinden tespit edilebilir (GVK mük. m.120).

Hesap birikimli (kümülatif) yapılır. Her dönemde yılbaşından o dönemin sonuna kadarki toplam kazanç esas alınır. Bu kazanç üzerinden hesaplanan vergiden, önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergiler düşülür (217 Seri No'lu GVGT, b.73–76).

• İndirimi mümkün olan geçmiş yıl zararları geçici vergi matrahının hesabında da dikkate alınır (217 Seri No'lu GVGT, b.42).
• Bir dönemde zarar varsa o dönem için geçici vergi ödenmez. Birikimli kazanç önceki dönemin altına düşerse de o dönem için ödeme çıkmaz (217 Seri No'lu GVGT, b.76).

Oran

• Gelir vergisi mükellefleri: GVK m.103'teki tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oran, yani %15 (GVK mük. m.120, m.103).
• Kurumlar vergisi mükellefleri: Cari dönemin kurumlar vergisi oranı. Genel oran %25'tir. Bankalar, sigorta şirketleri ve kanunda sayılan diğer bazı kurumlar için %30'dur. Kanunda belirli kazançlar için indirimli oranlar da vardır. Cumhurbaşkanı geçici vergi oranını 5 puana kadar indirmeye yetkilidir (KVK m.32).

Basit bir örnek

Aşağıdaki rakamlar yalnızca hesaplama mantığını göstermek için seçilmiştir. Takvim yılı hesap dönemi olan, gerçek usulde vergilendirilen bir şahıs işletmesi düşünelim:

III. dönemde birikimli kazanç bir önceki dönemin altına düştüğü için ödeme çıkmaz. Daha önce ödenen tutar bu aşamada geri alınmaz; yıl sonunda yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Örnek, 217 Seri No'lu Tebliğdeki örneklerin mantığını izler (217 Seri No'lu GVGT, b.73–76).

Tevkifat mahsubu

Aynı dönem içinde kazancınız üzerinden kesilmiş gelir vergisi (stopaj) varsa, hesaplanan geçici vergiden düşülür. Örneğin serbest meslek erbabından kesilen stopaj bu kapsamdadır. Yıllara yaygın inşaat işlerinde yapılan tevkifat ise bu mahsuba konu edilmez (GVK mük. m.120).

---

Yıl sonunda mahsup ve iade

• Yıl içinde tahakkuk edip ödenen geçici vergiler, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden düşülür.
• Düşülemeyen kısım, mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup edilir.
• Bu mahsuplardan sonra kalan tutar, o yılın sonuna kadar yazılı olarak talep edilirse mükellefe iade edilir (GVK mük. m.120).

Kurumlar vergisi mükelleflerinde geçici vergi, cari dönemin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere ödenir (KVK m.32/2).

İşi bırakanlar: İşin bırakıldığı dönemi izleyen dönemler için geçici vergi ödenmez (GVK mük. m.120).

---

Geç beyan, eksik beyan ve geç ödemenin sonuçları

Süresinde ödenmezse

Vadesinde ödenmeyen vergiye, vade tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı gecikme zammı uygulanır. Ay kesirleri günlük hesaplanır (6183 s. Kanun m.51). Oran, 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla aylık %3,7 olarak belirlenmiştir (RG 13.11.2025, Sayı 33076). Ödenmemiş geçici vergi, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilemez. Bu tutar daha sonra terkin edilir; ancak vade tarihinden terkin tarihine kadar gecikme zammı uygulanır (217 Seri No'lu GVGT, b.79–80).

Beyanname süresinde verilmezse

Vergi beyannamesinin süresinde verilmemesi birinci derece usulsüzlüktür (VUK m.352). Ceza tutarı VUK'a bağlı 1 sayılı cetvelde yer alır ve her yıl güncellenir. Bu nedenle burada tutar verilmedi. Geç verilen beyanname nedeniyle vergi ziyaı doğmuşsa vergi ziyaı cezası da gündeme gelir. Kanuni süresi geçtikten sonra, vergi incelemesine başlanmadan veya takdire sevk edilmeden önce verilen beyannamelerde bu ceza yüzde elli oranında uygulanır (VUK m.344).

Eksik beyan edilirse: %10 sınırı

Yapılan incelemede geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'u aşan tutarda eksik beyan edildiği tespit edilirse, eksik kısım için ikmalen veya re'sen geçici vergi tarh edilir (GVK mük. m.120). 217 Seri No'lu Tebliğe göre bu durumda tarh edilen ek vergi için vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygulanır (217 Seri No'lu GVGT, b.61). Vergi ziyaı cezası kural olarak ziyaa uğratılan verginin bir katıdır (VUK m.344). Gecikme faizi, gecikme zammı oranında hesaplanır (VUK m.112).

Mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici vergiler terkin edilir. Ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edilir (GVK mük. m.120). Yani yıl kapandıktan sonra ortaya çıkan eksik geçici vergide verginin kendisi silinse bile ceza ve faiz yükü kalır.

---

Adım adım: Bir dönemin geçici vergisini hazırlarken

1. Kapsamda olup olmadığınızı kontrol edin. Basit usulde iseniz geçici vergi beyannamesi vermezsiniz.
2. Dönem sonu kayıtlarını tamamlayın. Satış ve gider belgeleri, amortismanlar ve varsa dönem sonu değerlemeleri işlenmiş olmalı.
3. Yılbaşından itibaren birikimli kazancı bulun. Geçmiş yıl zararlarını ve kanundaki indirim ve istisnaları dikkate alın.
4. Oranı uygulayın. Gelir vergisi mükelleflerinde %15, kurumlarda cari dönemin kurumlar vergisi oranı.
5. Mahsupları düşün. Önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergiler ve aynı dönemde kesilmiş stopajlar.
6. Son günü kontrol edin. 2026/III. dönem için 17 Kasım 2026. 2026/IV. dönemi de takviminize ekleyin.
7. Ödeme belgesini ve beyannameyi saklayın. Yıl sonunda mahsup için bu tutarlar esas alınır.

---

Sık yapılan hatalar

1. "4. dönem kaldırıldı" bilgisine güvenmek. Bu bilgi 2025 öncesine aittir. 7566 sayılı Kanundan sonra 4. dönem yeniden uygulanıyor.
2. Her dönemi yalnızca o üç ayın kazancıyla hesaplamak. Hesap yılbaşından itibaren birikimlidir. Önceki dönemlerin vergisi düşülür.
3. Zarar eden dönemde ödenmiş vergiyi hemen geri istemek. Birikimli kazanç düşerse o dönem ödeme çıkmaz. Ödenmiş tutar ise yıl sonunda yıllık vergiden mahsup edilir.
4. Kira gelirini geçici vergiye eklemek. Geçici vergi ticari ve serbest meslek kazancı içindir.
5. %10 sınırını "güvenli alan" sanmak. Kanun, %10'u aşan eksik beyanda tarhiyatı öngörür. Eksik beyanın tamamı yıl sonunda yıllık beyannamede yine vergilenir.
6. Ödenmemiş geçici vergiyi unutmak. Ödenmeyen tutar gecikme zammıyla birikir.

Dönem sonu değerlemesi, birikimli matrahın tespiti ve mahsupların doğru sırayla yapılması birbirine bağlı işlemlerdir. Bu sürecin bir meslek mensubuyla birlikte yürütülmesi, beyannamenin eksiksiz hazırlanmasına ve sonradan doğabilecek tarhiyat ve ceza riskinin azalmasına yardımcı olur.

---

Sık sorulan sorular

2026 yılı 3. dönem geçici vergi son günü ne zaman?

Temmuz–Eylül 2026 dönemi için gelir ve kurumlar geçici vergisinin beyan ve ödemesinin son günü 17 Kasım 2026, Salı'dır (GİB 2026 Vergi Takvimi).

4. dönem geçici vergi beyannamesi veriliyor mu?

Evet. 7566 sayılı Kanun, GVK mükerrer 120. maddedeki "ilk dokuz ayı" sınırlamasını kaldırdı. Değişiklik, 1.1.2025'ten itibaren başlayan dönemlere uygulanıyor (7566 s. Kanun m.2, m.38/a). 2025/IV. dönem için son gün 17 Şubat 2026 idi (GİB 2026 Vergi Takvimi).

2026 yılı 4. dönem geçici vergi ne zaman ödenecek?

Ödemenin son günü, kanuna göre dönemi izleyen ikinci ayın 17'si, yani 17 Şubat 2027 Çarşamba'dır; tarih kanundaki süreye göre hesaplanmıştır (GVK mük. m.120; VUK m.18). GİB, 2026 vergi takviminde beyanname ve ödemeyi aynı güne, ayın 17'sine koymuştur. 2027 vergi takvimi yayımlandığında tarihi ayrıca kontrol etmenizi öneririz.

Basit usul mükellefi geçici vergi öder mi?

Hayır. GİB'e göre kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler geçici vergi beyannamesi vermez (GİB, Şubat 2025).

Geçici vergi oranı nedir?

Gelir vergisi mükelleflerinde %15, kurumlar vergisi mükelleflerinde cari dönemin kurumlar vergisi oranıdır. Genel kurumlar vergisi oranı %25'tir (GVK m.103; KVK m.32).

Geçici vergi beyannamesinde geçmiş yıl zararları düşülebilir mi?

Evet. Gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirimi mümkün olan geçmiş yıl zararları, geçici vergi matrahının hesabında da dikkate alınır (217 Seri No'lu GVGT, b.42).

Yıl içinde fazla geçici vergi ödedim. Geri alabilir miyim?

Ödenen geçici vergi önce yıllık beyannamedeki vergiden, sonra diğer vergi borçlarından mahsup edilir. Yine de kalan tutar varsa, o yılın sonuna kadar yazılı olarak talep edilmesi hâlinde iade edilir (GVK mük. m.120).

İşimi kapattım. Geçici vergi vermeye devam edecek miyim?

Hayır. İşin bırakıldığı dönemi izleyen dönemlerde geçici vergi ödenmez (GVK mük. m.120). İşi bıraktığınız dönemin kendisi ise ayrıca değerlendirilmelidir (217 Seri No'lu GVGT, b.55–56).

---

Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Kaynaklar

• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, mük. m.120 (dipnot 144 dahil), m.103, m.42
• 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, m.32/1–3
• Resmî Gazete, 7566 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve KHK'lerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 19.12.2025, Sayı 33112, m.2, m.38/a
• GİB, 2026 Yılı Vergi Takvimi (Yayın No: 578)
• GİB, 217 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği, b.2, b.3, b.6, b.14, b.42, b.53, b.55–56, b.61, b.73–76, b.79–80. Not: Tebliğ 1998 tarihlidir; dönem süreleri ve oranlara ilişkin rakamları sonraki kanun değişiklikleriyle değişmiştir. Burada yalnızca güncel kanunla çelişmeyen uygulama esaslarına atıf yapılmıştır.
• GİB, Kazançları Basit Usulde Tespit Edilen Mükelleflerde Gelir Vergisi İstisnası (Şubat 2025, Yayın No: 546)
• GİB, 587 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, m.1/3
• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, m.18, mük. m.28, m.112, m.344, m.352
• 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, m.51
• Resmî Gazete, 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 13.11.2025, Sayı 33076